{"id":10294,"date":"2022-04-04T14:57:45","date_gmt":"2022-04-04T13:57:45","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=10294"},"modified":"2022-04-04T14:57:45","modified_gmt":"2022-04-04T13:57:45","slug":"garnki-na-plocie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=10294","title":{"rendered":"Garnki na p\u0142ocie"},"content":{"rendered":"

Obecno\u015b\u0107 garnk\u00f3w na ogrodzeniach to widok codzienny na dawnej wsi. Na p\u0142otach l\u0105dowa\u0142y \u017celiwne sagany, gliniane dzie\u017cki, dzbany, ba\u0144ki itp. Taki publiczny, mimo \u017ce prywatny, zwyczajowy kredens pod chmurk\u0105. Podczas postu widok garnka na p\u0142ocie przybiera\u0142 jednak zupe\u0142nie inny wymiar.<\/p>\n

Bernard Kielak w \u201eZwyczajach dorocznych Kurpiowskiej Puszczy Zielonej\u201d poda\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 sagan\u00f3w wy\u0142\u0105czana by\u0142a w tym okresie z codziennego obiegu w kuchni. Znajdowa\u0142y miejsce na sztachetach, na kt\u00f3rych wisia\u0142y umyte, wyszorowane, oczekuj\u0105c czasu, gdy b\u0119dzie mo\u017cna przygotowa\u0107 w nich wielkanocn\u0105 straw\u0119, a do przygotowania postnego jedzenia s\u0142u\u017cy\u0142y inne garnki.<\/p>\n

Nie mamy przekazu, czy wygospodarowanie w ubogim gospodarstwie domowym Kurpi\u00f3w osobnych garnk\u00f3w do przygotowania postnego jad\u0142a nie sprawia\u0142o wi\u0119kszych problem\u00f3w. By\u0107 mo\u017ce nie, poniewa\u017c i jedzenie podczas postu by\u0142o nad wyraz skromne, wi\u0119c i garnk\u00f3w mog\u0142o by\u0107 minimum. Jest te\u017c nieco inny, mniej ortodoksyjny przekaz z Kadzid\u0142a, od Wies\u0142awy Bogda\u0144skiej, \u017ce takie wielkie czyszczenie gar\u00f3w popio\u0142em i piaskiem odbywa\u0142o si\u0119 tu\u017c przed Wielkim Postem, by bro\u0144 Bo\u017ce \u017caden karnawa\u0142owy t\u0142uszcz nie przekrad\u0142 si\u0119 do wielkopostnej strawy. Po czym wszystkie garnki wraca\u0142y jednak do obiegu.<\/p>\n

Pewnie r\u00f3\u017cnie bywa\u0142o z garnkami, w zale\u017cno\u015bci od wsi, od gospodarstwa i jego zasobno\u015bci w naczynia, od cz\u0142owieka i mo\u017ce si\u0142y wy\u017cszej.<\/p>\n

Ta walka postu z karnawa\u0142em mog\u0142a przybra\u0107 zupe\u0142nie dla nas nieoczekiwany, ekstremalny, przebieg, o czym za\u015bwiadcza przyk\u0142ad spoza Kurpi, z parafii Luboty\u0144. Ot\u00f3\u017c w latach 1933\u20131945, sprawa pomieszania garnk\u00f3w karnawa\u0142owych i postnych poskutkowa\u0142a nieudzieleniem pewnej gospodyni rozgrzeszenia podczas wielkanocnej spowiedzi. (bk)<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

    \n
  1.  Garnki \u017celiwne na p\u0142ocie Zagrody Kurpiowskiej w Kadzidle, fot. Daniel Go\u0142a\u015b, Archiwum MKK.<\/li>\n
  2.  Garnek \u017celiwny wyprodukowany przez Zak\u0142ady \u017belazne i Emalierni\u0119 \u201eNowy Bazin\u201d, nr. inw. MKK\/E\/4051.<\/li>\n
  3.  Garnek \u017celiwny z Koneckich Zak\u0142ad\u00f3w Odlewniczych, nr inw. MKK\/E\/4054.<\/li>\n<\/ol>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Obecno\u015b\u0107 garnk\u00f3w na ogrodzeniach to widok codzienny na dawnej wsi. Na p\u0142otach l\u0105dowa\u0142y \u017celiwne sagany, gliniane dzie\u017cki, dzbany, ba\u0144ki itp. Taki publiczny, mimo \u017ce prywatny, zwyczajowy kredens pod chmurk\u0105. Podczas postu widok garnka na p\u0142ocie przybiera\u0142 jednak zupe\u0142nie inny wymiar. Bernard Kielak w \u201eZwyczajach dorocznych Kurpiowskiej Puszczy Zielonej\u201d poda\u0142, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 sagan\u00f3w wy\u0142\u0105czana by\u0142a w […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10295,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3,55],"tags":[],"class_list":["post-10294","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-wirtualne-muzeum"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10294","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10294"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10303,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10294\/revisions\/10303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}