{"id":1078,"date":"2018-10-09T12:05:35","date_gmt":"2018-10-09T11:05:35","guid":{"rendered":"http:\/\/mkk.wisnia.pl\/?p=1078"},"modified":"2023-10-03T10:12:43","modified_gmt":"2023-10-03T09:12:43","slug":"ostroleka-i-kurpie-miedzy-watkiem-historii-a-osnowa-zycia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=1078","title":{"rendered":"Ostro\u0142\u0119ka i Kurpie. Mi\u0119dzy w\u0105tkiem historii a osnow\u0105 \u017cycia"},"content":{"rendered":"
\n

Wystaw\u0119 \u201eOstro\u0142\u0119ka i Kurpie. Mi\u0119dzy w\u0105tkiem historii a osnow\u0105 \u017cycia<\/strong>\u201d tworz\u0105 archiwalia i przedmioty zwi\u0105zane z mieszka\u0144cami Ostro\u0142\u0119ki oraz Kurpiami, fragmenty poezji o Ostro\u0142\u0119ce autorstwa Izraela Szterna oraz tre\u015bci w multimediach. Spo\u0142eczno\u015b\u0107 niewielkiego miasta r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 znacz\u0105co od tej zamieszkuj\u0105cej kurpiowsk\u0105 wie\u015b. Obie jednak s\u0105siadowa\u0142y ze sob\u0105 i zachodzi\u0142y mi\u0119dzy nimi relacje ekonomiczne i spo\u0142eczne. Na wystawie zwracamy uwag\u0119 na codzienno\u015b\u0107 ludzi, ich egzystencj\u0119 oraz na ekonomi\u0119 prowincji. Eksponaty nie oddaj\u0105 nam pe\u0142nego obrazu rzeczywisto\u015bci, jedynie jej namiastk\u0119. Doceniamy te okruchy z \u017cycia, drobiazgi, gdy\u017c stanowi\u0105 kanw\u0119 przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<\/div>\n

Wystaw\u0119 cechuje nienarzucaj\u0105ca si\u0119 scenografia. Pozwala budowa\u0107 relacj\u0119 mi\u0119dzy nowoczesno\u015bci\u0105 a przesz\u0142o\u015bci\u0105 w spos\u00f3b niejednoznaczny. Skromne przedmioty \u017cycia codziennego, wyrwane z kontekstu, \u015bwiadcz\u0105 o ludzkim trwaniu i przemijaniu. Nie roszcz\u0105 sobie prawa do ukuwania obiektywnej prawdy o minionej rzeczywisto\u015bci, w swej materii w prawdzie pozostaj\u0105c. Zwiedzaj\u0105cy ma okazj\u0119 dostrzec bogactwo w prostocie. U\u017cyte rozwi\u0105zanie wystawiennicze jest uczciwe wobec artefakt\u00f3w, nie wch\u0142ania ich lecz je wydobywa. Nie pr\u00f3buje za ich pomoc\u0105 odtwarza\u0107 rzeczywisto\u015bci, nie zaw\u0142aszcza przestrzeni wyobra\u017ani, nie narzuca przekazu, wyzwala codzienno\u015b\u0107 z oczywistego kontekstu. Nie przenosi zwiedzaj\u0105cego w dawny \u015bwiat. Wr\u0119cz przeciwnie. \u00d3w nie traci kontaktu ze wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci\u0105, jest jej udzia\u0142em, tw\u00f3rc\u0105, ma \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnego czasu.<\/p>\n

Struktura i tre\u015b\u0107 wystawy<\/strong><\/p>\n

W ekspozycji wyodr\u0119bniono pi\u0119\u0107 zagadnie\u0144 pozwalaj\u0105cych usystematyzowa\u0107 przekaz o ostro\u0142\u0119czanach i Kurpiach w okresie mi\u0119dzywojennym.<\/p>\n

Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji \u2013 \u201eW lustrze uliczek<\/strong>\u201d \u2013 ukazuje fotograficzny portret mieszka\u0144c\u00f3w Ostro\u0142\u0119ki podczas dnia \u015bwi\u0105tecznego. Poprzez fotografie poznajemy ludzi podczas prowincjonalnej fiesty. Pozuj\u0105 do fotografii w atelierowych wn\u0119trzach miejscowych fotograf\u00f3w. W sali tej poetycki ton nadaj\u0105 strofy z Mojej ksi\u0119gi Ostro\u0142\u0119ki<\/em> Izraela Szterna, kt\u00f3re przenosz\u0105 widza w poranek dnia \u015bwi\u0105tecznego w Ostro\u0142\u0119ce.<\/p>\n

W kolejnej przestrzeni wystawy, zatytu\u0142owanej \u201eSzepty codzienno\u015bci<\/strong>\u201d poruszono zagadnienie reali\u00f3w \u017cycia ostro\u0142\u0119czan trudni\u0105cych si\u0119 handlem, rzemios\u0142em, dzia\u0142alno\u015bci\u0105 us\u0142ugow\u0105 oraz innymi profesjami. Najwi\u0119kszy procent mieszka\u0144c\u00f3w stanowili rzemie\u015blnicy, nast\u0119pnie sklepikarze, rolnicy, inteligencja za\u015b stanowi\u0142a niewielki ich odsetek. W mie\u015bcie dzia\u0142a\u0142y szko\u0142y rzemie\u015blnicze dla ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0105t. Niekt\u00f3rzy mieszka\u0144cy pracowali w drobnych zak\u0142adach przemys\u0142owych, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a w\u0142asno\u015bci\u0105 samorz\u0105du miejskiego. Du\u017ce znaczenie dla kondycji rzemios\u0142a i handlu mia\u0142y zam\u00f3wienia od stacjonuj\u0105cych w Ostro\u0142\u0119ce jednostek wojskowych \u2013 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich i 12 Dywizjonu Artylerii Konnej. Na wystawie mo\u017cemy pozna\u0107 relikty po dawnych zak\u0142adach rzemie\u015blniczych i przemys\u0142owych, sklepikach. \u015awiadcz\u0105 o mieszka\u0144cach miasta, ich zamo\u017cno\u015bci. Poetyckim przewodnikiem w \u201eSzeptach codzienno\u015bci\u201d s\u0105 strofy Szterna odnosz\u0105ce si\u0119 do poranka dnia powszedniego w Ostro\u0142\u0119ce.<\/p>\n

\u201eOpowie\u015b\u0107 na bruku<\/strong>\u201d to tytu\u0142 kolejnej cz\u0119\u015bci ekspozycji, na kt\u00f3rej zwracamy uwag\u0119 na targi i jarmarki. Aran\u017cacja wystawy nawi\u0105zuje do pasa\u017cu handlowego. Aren\u0105 handlu w Ostro\u0142\u0119ce by\u0142y place targowe \u2013 Rynek, czyli plac 3 Maja, Ma\u0142y Rynek i Nowy Rynek, zwany Targowic\u0105 lub \u015awi\u0144skim Rynkiem. Targi ma\u0142e i jarmarki odbywa\u0142y si\u0119 na Nowym Rynku; targi we wtorki i w pi\u0105tki, a jarmarki we wtorki po 15. dniu miesi\u0105ca oraz w \u015brody po \u015bwi\u0119tach ko\u015bcielnych (kilka razy w roku). Rynek by\u0142 miejscem spotkania ludzi z miasta i przyjezdnych. To tygiel prowincji, w kt\u00f3rym dzia\u0142a si\u0119 ekonomia na miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci lokalnych bohater\u00f3w. Rynek lokalny, ze wzgl\u0119du na bied\u0119 panuj\u0105c\u0105 na wsi kurpiowskiej i prowincjonalny charakter Ostro\u0142\u0119ki, by\u0142 ma\u0142o ch\u0142onny, w zwi\u0105zku z czym transport towar\u00f3w z odleg\u0142ych stron nie by\u0142 op\u0142acalny. Mo\u017cna jednak tam by\u0142o naby\u0107 przedmioty, meble czy wi\u0119ksze narz\u0119dzia, kt\u00f3rych zakup zwi\u0105zany by\u0142 z powa\u017cniejszymi inwestycjami. Na targach kupowano produkty rzemie\u015blnik\u00f3w z najbli\u017cszych powiat\u00f3w, zazwyczaj tych, kt\u00f3rzy posiadali niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 ziemi lub bezrolnych, dla kt\u00f3rych zbyt wyrob\u00f3w by\u0142 podstaw\u0105 egzystencji. Z regu\u0142y by\u0142y to drobne przedmioty gospodarstwa domowego takie, jak: grabie, wid\u0142y, oprawki do siekier, koszyki. Na targi i jarmarki do Ostro\u0142\u0119ki i Myszy\u0144ca przybywali garncarze z Broku, Ostrowi, Pu\u0142tuska, Krasnosielca i Chorzel, kt\u00f3rzy rozstawiali wyroby bezpo\u015brednio na bruku. Pojedynczy, rodzimi garncarze nie konkurowali podczas targ\u00f3w z przyjezdnymi rzemie\u015blnikami. Na targi przybywali te\u017c stolarze z ko\u0142owrotkami, np. z Goworowa, bednarze oferuj\u0105cy naczynia klepkowe oraz inni rzemie\u015blnicy sprzedaj\u0105cy wyroby niezb\u0119dne w gospodarstwie domowym. W okresie mi\u0119dzywojennym na o\u017cywienie handlu w regionie wp\u0142yn\u0119\u0142y u\u0142atwienia komunikacyjne \u2013 nowe linie kolejki w\u0105skotorowej oraz zmodernizowana droga z Myszy\u0144ca do Ostro\u0142\u0119ki. Fragment poematu Izraela Szterna ilustruje dzie\u0144 targowy w po\u0142udnie i o zmierzchu.<\/p>\n

Czwarta cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji \u201eW rytmie ko\u0142owrotka<\/strong>\u201d przybli\u017ca obraz ekonomicznego potencja\u0142u r\u0119kodzie\u0142a na Kurpiach. Poziom \u017cycia na Kurpiach w okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142 niski. Pr\u00f3by zintensyfikowania rozwoju ma\u0142ych gospodarstw zmieni\u0142y wprawdzie ich produkcj\u0119, ale mimo tych zmian praca Kurpi\u00f3w nastawiona by\u0142a na zaspokajanie potrzeb domownik\u00f3w. Sprzedawano niewielkie nadwy\u017cki. Poza rolnictwem wiele os\u00f3b trudni\u0142o si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju wytw\u00f3rczo\u015bci\u0105. Dzi\u0119ki ustawie o popieraniu przemys\u0142u ludowego z 1924 roku wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 ta nie by\u0142a uznawana za rzemios\u0142o, ale zaliczana do tzw. przemys\u0142\u00f3w ludowego i domowego. Stworzy\u0142o to mo\u017cliwo\u015b\u0107 okre\u015blonych gwarancji Skarbu Pa\u0144stwa na kredyty zaci\u0105gni\u0119te przez wiejskich wytw\u00f3rc\u00f3w lub ich zrzeszenia. Najbardziej powszechnym dzia\u0142em przemys\u0142u domowego na Kurpiach by\u0142o tkactwo \u2013 tradycyjne i pracoch\u0142onne. Cho\u0107 region zajmowa\u0142 w tej dziedzinie jedno z czo\u0142owych miejsc w Polsce, to wytw\u00f3rczo\u015b\u0107 fabryczna czyni\u0142a je mniej op\u0142acalnym. Nie zaniechano go jednak ze wzgl\u0119du na przymus ekonomiczny. Podejmowano pr\u00f3by zak\u0142adania sp\u00f3\u0142dzielni, lecz nie uda\u0142o si\u0119 oprze\u0107 ekonomii wsi kurpiowskiej na tkactwie.<\/p>\n

W mniejszym stopniu ni\u017c tkactwo podstaw\u0119 utrzymania ludno\u015bci stanowi\u0142 przemys\u0142 drzewny oraz kowalstwo. Szanse na dochody dla cz\u0119\u015bci Kurpi\u00f3w widziano r\u00f3wnie\u017c w rozwoju guzikarstwa i koszykarstwa. Ide\u0119 t\u0119 wspiera\u0142o Towarzystwo Popierania Przemys\u0142u Ludowego w Warszawie.<\/p>\n

W tej cz\u0119\u015bci ekspozycji mo\u017cna obejrze\u0107 film z 1938 roku, prezentuj\u0105cy zaj\u0119cia w gospodarstwie kurpiowskim oraz ods\u0142ucha\u0107 wypowied\u017a Stanis\u0142awy Sta\u015bkiewicz o uprawie lnu i procesie tkackim. Miejsce to sprzyja r\u00f3wnie\u017c refleksji nad tytu\u0142em wystawy. W materiale multimedialnym zatytu\u0142owanym \u201eTkanie losu\u201d poruszamy w\u0105tek przemijania. Znajduje si\u0119 tu ponadto ekspozytor przystosowany do odbioru cz\u0119\u015bci ekspozycji przez osoby niewidome.<\/p>\n

Ostatni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ekspozycji zatytu\u0142owan\u0105 \u201eBij\u0105 dzwony<\/strong>\u201d rozpoczynamy od przej\u015bcia w\u015br\u00f3d szpaleru ekspozycji stroj\u00f3w kurpiowskich. W tej szczeg\u00f3lnej gablocie, pomy\u015blanej niczym garderoba, mamy mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 ze strojem z okolic Myszy\u0144ca. Ogl\u0105damy go nast\u0119pnie w kontek\u015bcie historycznym \u2013 podczas uroczysto\u015bci Bo\u017cego Cia\u0142a w Myszy\u0144cu, zarejestrowanej na ta\u015bmie filmowej w 1938 roku. Procesje gromadzi\u0142y Kurpi\u00f3w ubranych w tradycyjne stroje oraz przedstawicieli r\u00f3\u017cnych grup spo\u0142ecznych i zawodowych prowincji, w tym ostro\u0142\u0119czan.<\/p>\n

                                                                                                                                                                                            Barbara Kalinowska<\/em><\/p>\n

 <\/p>\n

Kurator i autor scenariusza wystawy: <\/strong>Barbara Kalinowska
\nProjekt aran\u017cacji:<\/strong> WXCA, Szczepan Wro\u0144ski, Piotr \u0141osek, Agata Fisiak<\/p>\n

Wystawa ze zbior\u00f3w Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro\u0142\u0119ce.<\/p>\n

 <\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wystaw\u0119 \u201eOstro\u0142\u0119ka i Kurpie. Mi\u0119dzy w\u0105tkiem historii a osnow\u0105 \u017cycia\u201d tworz\u0105 archiwalia i przedmioty zwi\u0105zane z mieszka\u0144cami Ostro\u0142\u0119ki oraz Kurpiami, fragmenty poezji o Ostro\u0142\u0119ce autorstwa Izraela Szterna oraz tre\u015bci w multimediach.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1078","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-wystawa-stala"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1078"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14485,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions\/14485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}