{"id":1162,"date":"2016-08-24T12:49:45","date_gmt":"2016-08-24T11:49:45","guid":{"rendered":"http:\/\/mkk.wisnia.pl\/?p=1162"},"modified":"2019-12-16T12:38:22","modified_gmt":"2019-12-16T11:38:22","slug":"kukielka-diabel-z-szopki-ludowej-grudniowym-obiektem-miesiaca-2014","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=1162","title":{"rendered":"Kukie\u0142ka \u201eDiabe\u0142\u201d z szopki ludowej grudniowym obiektem miesi\u0105ca (2014)"},"content":{"rendered":"<div class=\"leadArticle\">\n<p>Prezentowana kukie\u0142ka przedstawiaj\u0105ca diab\u0142a, wykonana zosta\u0142a z&nbsp;ga\u0142gank\u00f3w przytwierdzonych do drewnianego szkieletu. Kukie\u0142ka stanowi element szopki Bo\u017conarodzeniowej znajduj\u0105cej si\u0119 w zbiorach muzeum.<\/p>\n<\/div>\n<p>Stworzenie pierwszej szopki przypisuje si\u0119 \u015bw. Franciszkowi z Asy\u017cu, kt\u00f3ry w 1223 roku zbudowa\u0142 j\u0105 w&nbsp;pustelni Greccio. Z kolei za moment narodzin szopki ludowej uwa\u017ca si\u0119 rok 1736, kiedy to biskup Teodor Czartoryski wyda\u0142 zakaz wystawiania w ko\u015bcio\u0142ach jase\u0142ek ruchomych, dopuszczaj\u0105c jedynie szopki nieruchome i nieme (tzw. szopki ko\u015bcielne).<\/p>\n<p>Zakaz wydany przez biskupa Czartoryskiego m\u00f3g\u0142 si\u0119 wyda\u0107 kontrowersyjny, jednak\u017ce nie by\u0142 bezpodstawny. Od \u015bredniowiecza przedstawienia jase\u0142kowe zacz\u0119\u0142y ulega\u0107 przekszta\u0142ceniom. Do jase\u0142ek wprowadzony zosta\u0142 ruch, do \u017c\u0142\u00f3bka zacz\u0119\u0142y przybywa\u0107 coraz to nowe postacie \u015bwieckie, a obok w\u0105tk\u00f3w biblijnych pojawi\u0142y si\u0119 zabawne scenki rodzajowe, tudzie\u017c sceny nawi\u0105zuj\u0105ce do wydarze\u0144 historycznych. Przybywaj\u0105cy na takie spektakle t\u0142um zachowywa\u0142 si\u0119 swobodnie, g\u0142o\u015bno i niesfornie, a pr\u00f3by uspokojenia rozbrykanych widz\u00f3w prowadzi\u0142y czasami do zamieszek. Zamiast na modlitw\u0119 ludzie przybywali, by czerpa\u0107 przyjemno\u015b\u0107 z jase\u0142kowego widowiska, w kt\u00f3rym pojawia\u0142y si\u0119 sceny pija\u0144stwa, b\u00f3jek, ta\u0144c\u00f3w etc.<\/p>\n<p>Po wydaniu zakazu lud nie zaprzesta\u0142 wystawiania jase\u0142ek, prezentowano je poza ko\u015bcio\u0142em, na ulicach i&nbsp;rynkach, w zwi\u0105zku z czym szopka zmieni\u0142a swoj\u0105 form\u0119. Szopka ludowa (kol\u0119dnicza) pocz\u0105tkowo przybra\u0142a kszta\u0142t budynku z otwart\u0105 nisz\u0105, z czasem przekszta\u0142conego w budowl\u0119 ko\u015bcieln\u0105 z bogato zdobion\u0105 fasad\u0105 z pinaklami, wie\u017cami i ozdobnymi kopu\u0142ami. Kukie\u0142ki szopkowe ukazywa\u0142y si\u0119 w&nbsp;okienkach i drzwiach, w p\u00f3\u017aniejszym etapie rozwoju szopki kol\u0119dniczej przesuwane by\u0142y w otworze wyci\u0119tym w pod\u0142o\u017cu konstrukcji. Pojawia\u0142y si\u0119 tak\u017ce nowe postacie oraz personifikacje: baba, \u017byd, czarownica, druciarz, szewc, \u015bmier\u0107, diabe\u0142 etc. i zago\u015bci\u0142y ju\u017c na dobre.<\/p>\n<p><em>1977, Klag J\u00f3zef, Tarn\u00f3w,&nbsp;Kukie\u0142ka \u201eDiabe\u0142\u201d z szopki ludowej,&nbsp;Nr inw. MOO\/E\/847<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Prezentowana kukie\u0142ka przedstawiaj\u0105ca diab\u0142a, wykonana zosta\u0142a z&nbsp;ga\u0142gank\u00f3w przytwierdzonych do drewnianego szkieletu. Kukie\u0142ka stanowi element szopki Bo\u017conarodzeniowej znajduj\u0105cej si\u0119 w zbiorach muzeum. Stworzenie pierwszej szopki przypisuje si\u0119 \u015bw. Franciszkowi z Asy\u017cu, kt\u00f3ry w 1223 roku zbudowa\u0142 j\u0105 w&nbsp;pustelni Greccio. Z kolei za moment narodzin szopki ludowej uwa\u017ca si\u0119 rok 1736, kiedy to biskup Teodor Czartoryski wyda\u0142 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-1162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obiekt-miesiaca"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1162"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1165,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1162\/revisions\/1165"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1164"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}