{"id":15142,"date":"2023-12-29T14:23:43","date_gmt":"2023-12-29T13:23:43","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=15142"},"modified":"2023-12-29T14:26:40","modified_gmt":"2023-12-29T13:26:40","slug":"byski-i-nowe-latka-kurpiowskie-pieczywo-obrzedowe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=15142","title":{"rendered":"By\u015bki i nowe latka \u2013 kurpiowskie pieczywo obrz\u0119dowe"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia za nami, za dwa dni b\u0119dziemy \u017cegnali stary rok, a witali nowy. Jednym ze zwyczaj\u00f3w noworocznych panuj\u0105cych na kurpiowszczy\u017anie by\u0142o wypiekanie pieczywa obrz\u0119dowego.<br \/>\nNiekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce wypiekano je w przeddzie\u0144 Nowego Roku, inne \u017ce na \u015bwi\u0119to Trzech kr\u00f3li, a kolejne wskazuj\u0105 oba terminy. Do przygotowania wypiek\u00f3w podchodzono ze szczeg\u00f3ln\u0105 powag\u0105, a czynno\u015bci te wymaga\u0142y znacznego skupienia. Do lepienia figurek z ciasta przyst\u0119powa\u0142a ca\u0142a rodzina, a przewodzi\u0142 jej gospodarz, pe\u0142ni\u0105cy w tej kwestii najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119.<br \/>\nNa terenach Puszczy Zielonej wykonywano dwa rodzaje pieczywa, tj. by\u015bki i nowe latka. Te pierwsze otrzymywa\u0142y form\u0119 popularnych zwierz\u0105t le\u015bnych (nie mog\u0142y by\u0107 drapie\u017cnikami), takich jak sarna, jele\u0144, zaj\u0105c, czasem te\u017c wiewi\u00f3rka oraz domowych \u2013 krowa, ko\u0144, w\u00f3\u0142, koza, owca, czasem ptactwo, nawet bywa\u0142o, \u017ce pies. Nowe latko to kr\u0105\u017cek z ciasta, na kt\u00f3rym wok\u00f3\u0142 umieszczano figurki drobiu, a w \u015brodku ustawiano pastuszka. Wierzono, \u017ce pieczywo obrz\u0119dowe mia\u0142o w\u0142a\u015bciwo\u015bci zabezpieczaj\u0105ce i zapewniaj\u0105ce pomy\u015blno\u015b\u0107 w obszarze agrarnym.<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: Bernard Kielak \u201eZwyczaje doroczne Kurpiowskiej Puszczy Zielonej\u201d, Ostro\u0142\u0119ka 2005.<\/p>\n<p>Zapraszamy do obejrzenia filmu, w kt\u00f3rym by\u015bki i nowe latka wykonuje tw\u00f3rczyni kurpiowska Wies\u0142awa Bogda\u0144ska:<\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Tradycje na Kurpiach. By\u015bki i nowe latka\" width=\"500\" height=\"281\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/8MdUTPOusJE?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia za nami, za dwa dni b\u0119dziemy \u017cegnali stary rok, a witali nowy. Jednym ze zwyczaj\u00f3w noworocznych panuj\u0105cych na kurpiowszczy\u017anie by\u0142o wypiekanie pieczywa obrz\u0119dowego. Niekt\u00f3re \u017ar\u00f3d\u0142a podaj\u0105, \u017ce wypiekano je w przeddzie\u0144 Nowego Roku, inne \u017ce na \u015bwi\u0119to Trzech kr\u00f3li, a kolejne wskazuj\u0105 oba terminy. Do przygotowania wypiek\u00f3w podchodzono ze szczeg\u00f3ln\u0105 powag\u0105, a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":15145,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-15142","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15144,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15142\/revisions\/15144"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15145"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}