{"id":2226,"date":"2016-12-23T10:10:22","date_gmt":"2016-12-23T09:10:22","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=2226"},"modified":"2019-12-03T10:41:44","modified_gmt":"2019-12-03T09:41:44","slug":"wystawa-szopki-krakowskie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=2226","title":{"rendered":"Wystawa &#8222;Szopki krakowskie&#8221;"},"content":{"rendered":"<div class=\"leadArticle\">\n<p style=\"text-align: justify;\">Wystaw\u0119 pt. &#8222;Szopki krakowskie&#8221; mog\u0105 Pa\u0144stwo zwiedza\u0107 w naszym muzeum od 18 listopada 2016 r. do 29 stycznia 2017 r.<\/p>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: justify;\">Na wystaw\u0119 sk\u0142ada si\u0119 14 szopek, od niewielkich \u2013 ok. 40 cm \u2013 do niemal 2 metrowych. W\u015br\u00f3d szopek, kt\u00f3re eksponowane b\u0119d\u0105 na ekspozycji dominuj\u0105 te pochodz\u0105ce z II po\u0142. XX wieku.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Szopkarstwo krakowskie jest tradycyjnym rzemios\u0142em opartym na wiedzy i umiej\u0119tno\u015bciach przekazywanych z pokolenia na pokolenie, kt\u00f3re w 2014 roku zosta\u0142o wpisane na krajow\u0105 List\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego.&nbsp; Ka\u017cda z szopek ukazuje scen\u0119 Bo\u017cego Narodzenia, ale wyj\u0105tkowym walorem jest umieszczenie jej w kontek\u015bcie architektury miasta.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konstrukcja szopki jest fantazj\u0105 autora, na kt\u00f3r\u0105 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 zminiaturyzowane i&nbsp;stylizowane elementy zabytkowej architektury Krakowa. Jest ona smuk\u0142a, symetryczn\u0105, najcz\u0119\u015bciej tr\u00f3jwie\u017cow\u0105 budowl\u0105 o&nbsp;charakterystycznej i unikatowej w skali \u015bwiata ba\u015bniowo\u015bci, czyli braku dos\u0142owno\u015bci w przedstawieniu. Konstrukcja powinna by\u0107 lekka, dlatego buduje si\u0119 j\u0105 najcz\u0119\u015bciej z listewek lub tektury. Podstawowym materia\u0142em u\u017cywanym do oklejania jest staniol, czyli g\u0142adka lub specjalnie mi\u0119ta cienka folia metalowa, kt\u00f3ra s\u0142u\u017cy r\u00f3wnie\u017c do wykonywania dekoracji.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Z najwcze\u015bniejszych opis\u00f3w krakowskiej szopki, pochodz\u0105cych z 1808 roku, wiadomo, \u017ce jest ona okre\u015blana jako teatrzyk marionetek. W kolejnych dekadach kronikarze zwracaj\u0105 uwag\u0119 na zmian\u0119 miejsca ca\u0142ego przedstawienia ukazuj\u0105cego Bo\u017ce Narodzenie \u2013 nie przed szopk\u0105, lecz wewn\u0105trz jej budynku oraz towarzysz\u0105ce scenie figurki, kt\u00f3re nawi\u0105zuj\u0105 do postaci legendarnych, historycznych, etnicznych i etnograficznych. S\u0105 nimi najcz\u0119\u015bciej Lajkonik, smok wawelski, Tadeusz Ko\u015bciuszko, Jan Pawe\u0142 II, krakowiacy, g\u00f3rale, \u017bydzi, Cyganie i wiele innych. Na pocz\u0105tku XX wieku nast\u0105pi\u0142a istotna zmiana polegaj\u0105ca na umieszczeniu sceny ewangelicznej na pierwszej kondygnacji w ten spos\u00f3b oddzielaj\u0105c j\u0105 od \u015bwiata \u015bwieckiego na kondygnacji dolnej. Podobno sam Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski zafascynowany r\u0119kodzie\u0142em krakowskich rzemie\u015blnik\u00f3w zach\u0119ca\u0142 ich do czerpania wzor\u00f3w z rodzimej architektury. Dzi\u015b, prawie wszystkie szopki s\u0105 pod\u015bwietlane, zmechanizowane \u2013 z ruchomymi figurkami lub elementami ozdobnymi, wykonywane z materia\u0142\u00f3w du\u017co \u0142atwiej dost\u0119pnych ni\u017c p\u00f3\u0142 wieku temu. Od kilkudziesi\u0119ciu lat zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 szopki specjalnie na konkurs, kt\u00f3re s\u0105 ju\u017c pozbawione pierwotnej funkcji jak\u0105 by\u0142o organizowanie teatrzyku o Bo\u017cym Narodzeniu skierowanym dla publiczno\u015bci.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Konkursy na najpi\u0119kniejsz\u0105 szopk\u0119 krakowsk\u0105 od 1937 roku s\u0105 organizowane cyklicznie (z przerw\u0105 na czas trwania II wojny \u015bwiatowej); Od 1946 roku opiek\u0119 nad nim sprawuje Muzeum Historyczne Miasta Krakowa. Udzia\u0142 w corocznym konkursie \u2013 w pierwszy czwartek grudnia, dla wielu tw\u00f3rc\u00f3w jest du\u017c\u0105 mobilizacj\u0105. Wi\u0105\u017ce si\u0119 ona z odpowiedni\u0105 organizacj\u0105 czasu i systematycznej, kilkumiesi\u0119cznej pracy. Ka\u017cdy z tw\u00f3rc\u00f3w ma w\u0142asn\u0105 technik\u0119 konstruowania szopki, z kt\u00f3r\u0105 niech\u0119tnie dzieli si\u0119 z innymi, a tak\u017ce w\u0142asny styl ukszta\u0142towany pod wp\u0142ywem odpowiedniej kolorystyki, detali architektonicznych, oryginalnych zdobie\u0144, ruchomych i pod\u015bwietlanych element\u00f3w. Spos\u00f3b pracy determinuje r\u00f3wnie\u017c wielko\u015b\u0107 budowli, kt\u00f3re s\u0105 zg\u0142aszane do konkursu w kategorii miniatur, ma\u0142ych, \u015brednich i du\u017cych si\u0119gaj\u0105cych dw\u00f3ch lub wi\u0119cej metr\u00f3w. Ka\u017cda z nich precyzyjnie wykonana staje si\u0119 niepowtarzalnym arcydzie\u0142em sztuki nieprofesjonalnej. Tw\u00f3rcy nie ukrywaj\u0105, \u017ce du\u017ce zainteresowanie szopkami w\u015br\u00f3d krakowian, mieszka\u0144c\u00f3w Polski i poza granicami kraju motywuje ich do corocznej pracy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tekst nt. szopkarstwa krakowskiego: Dr Magdalena Kwieci\u0144ska, Muzeum Historyczne Miasta Krakowa.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Serdecznie zapraszamy do zwiedzania!<\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wystaw\u0119 pt. &#8222;Szopki krakowskie&#8221; mog\u0105 Pa\u0144stwo zwiedza\u0107 w naszym muzeum od 18 listopada 2016 r. do 29 stycznia 2017 r. Na wystaw\u0119 sk\u0142ada si\u0119 14 szopek, od niewielkich \u2013 ok. 40 cm \u2013 do niemal 2 metrowych. W\u015br\u00f3d szopek, kt\u00f3re eksponowane b\u0119d\u0105 na ekspozycji dominuj\u0105 te pochodz\u0105ce z II po\u0142. XX wieku. Szopkarstwo krakowskie jest [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":2243,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":["post-2226","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-wystawy-czasowe-archiwalne"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2226","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2226"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2226\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2242,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2226\/revisions\/2242"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2243"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2226"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2226"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2226"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}