Pod koniec 2019 roku Muzeum Kultury Kurpiowskiej wyda\u0142o ksi\u0105\u017ck\u0119 autorstwa Barbary Kalinowskiej \u201eRomuald Zerych (1888\u20131964). Rze\u017abiarz niezapami\u0119tany\u201d. To pierwsze monograficzne opracowanie o autorze pomnika szar\u017cy Bema i wsp\u00f3\u0142autorze pomnika mauzoleum w Ostro\u0142\u0119ce. Autorka wykorzysta\u0142a nieznane dokumenty z archiwum rze\u017abiarza, przebada\u0142a zasoby archiw\u00f3w oraz zawarto\u015b\u0107 prasy i zaprezentowa\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artysty od okresu sprzed pierwszej wojny \u015bwiatowej po lata 60. XX wieku. Cz\u0119\u015b\u0107 z przywo\u0142anych w biografii prac mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 na wystawie \u201eW \u015bwiecie rze\u017ab Romualda Zerycha\u201d, otwartej w czerwcu ubieg\u0142ego roku, o kt\u00f3rej szerzej napisali\u015bmy na stronie internetowej muzeum.<\/p>\n
Opr\u00f3cz ostro\u0142\u0119ckich realizacji pomnikowych Romuald Zerych stworzy\u0142 r\u00f3wnie\u017c kilka innych. Jednym z nich jest monument powsta\u0142y podczas pierwszej wojny \u015bwiatowej w Budziszynie, gdzie artysta przebywa\u0142 w niewoli niemieckiej jako jeniec rosyjski. Jest r\u00f3wnie\u017c autorem pomnika Elizy Orzeszkowej w Grodnie, ods\u0142oni\u0119tego w 1929 roku oraz w popiersia tej\u017ce pisarki w Warszawie, zrealizowanego w 1958 roku. Na warszawskiej Woli, na elewacji ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Wawrzy\u0144ca, znajduje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tablica jego autorstwa po\u015bwi\u0119cona gen. J\u00f3zefowi Sowi\u0144skiemu. Nie wszystkie projekty pomnik\u00f3w doczeka\u0142y si\u0119 realizacji. Warto w tym miejscu przywo\u0142a\u0107 cho\u0107 jeden z nich \u2013 przejmuj\u0105cy w swym wyrazie pomnik Cudu nad Wis\u0142\u0105. Rze\u017abiarz stworzy\u0142 go w pi\u0105t\u0105 rocznic\u0119 wojny 1920 roku. Przedstawia\u0142 sylwet\u0119 Chrystusa powstrzymuj\u0105cego r\u0119k\u0105 rosyjsk\u0105 nawa\u0142\u0119. Zerych jest r\u00f3wnie\u017c autorem wielu pomnik\u00f3w nagrobnych, w tym pomnika na grobowiec Wac\u0142awa G\u0105siorowskiego \u2013 znanego powie\u015bciopisarza. W okresie mi\u0119dzywojennym, szczeg\u00f3lnie w latach 20., Romuald Zerych to nade wszystko tw\u00f3rca szeregu rze\u017ab, kt\u00f3re cz\u0119sto wystawia\u0142 i za kt\u00f3re niejednokrotnie by\u0142 nagradzany. Inn\u0105 pasj\u0105 artysty by\u0142 rysunek, kt\u00f3ry w pewnych okresach jego \u017cycia wr\u0119cz zdominowa\u0142 tw\u00f3rczo\u015b\u0107 artysty. W latach 30. XX wieku Zerych w\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 aktywnie w \u017cycie kolonii artystycznej w Krzemie\u0144cu na Wo\u0142yniu. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w akcj\u0119 popularyzowania sztuki polskiej na Kresach, czemu s\u0142u\u017cy\u0142y tzw. wystawy okr\u0119\u017cne albo ruchome. Romuald Zerych to r\u00f3wnie\u017c tw\u00f3rca \u017cywo zaanga\u017cowany w \u017cycie artystyczne stolicy okresu mi\u0119dzywojennego. Po drugiej wojnie \u015bwiatowej nale\u017ca\u0142 do Grupy \u201eZach\u0119ta\u201d. Jego bogaty \u017cyciorys artystyczny warto uzupe\u0142ni\u0107 te\u017c dzia\u0142alno\u015bci\u0105 w zakresie konserwacji rze\u017ab przed 1939 rokiem: w ko\u015bciele pw. Karola Boromeusza w Warszawie, figury Matki Bo\u017cej na dziedzi\u0144cu Liceum Krzemienieckiego, domu Pod Okr\u0119tem w Warszawie. By\u0142 te\u017c w gronie rze\u017abiarzy, kt\u00f3rzy po drugiej wojnie \u015bwiatowej podj\u0119li trud przywracania \u015bwietno\u015bci b\u0105d\u017a odtwarzania zabytk\u00f3w Warszawy. Jego dzie\u0142em jest np. statua wyobra\u017caj\u0105ca Medycyn\u0119 w Ogrodzie Saskim czy rze\u017aba M\u0142odego Rzymianina na tympanonie elewacji ogrodowej Pa\u0142acu Krasi\u0144skich, a tak\u017ce liczne elementy rze\u017abiarskich detali w Pa\u0142acu Branickich, w Pa\u0142acu w Wilanowie, w \u0141azienkach Kr\u00f3lewskich i innych obiektach w stolicy, ale r\u00f3wnie\u017c poza ni\u0105.<\/p>\n
Wiele miejsca w tej ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119cono realizacjom pomnika szar\u017cy Bema czy pomnika mauzoleum w Ostro\u0142\u0119ce, ods\u0142aniaj\u0105c nieznane dot\u0105d fakty oraz fotografie. W ksi\u0105\u017cce autorka pr\u00f3buje znale\u017a\u0107 odpowied\u017a, dlaczego artysta, ucze\u0144 m.in. prof. Xawerego Dunikowskiego, rze\u017abiarz o bogatym dorobku zosta\u0142 zapomniany.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pod koniec 2019 roku Muzeum Kultury Kurpiowskiej wyda\u0142o ksi\u0105\u017ck\u0119 autorstwa Barbary Kalinowskiej \u201eRomuald Zerych (1888\u20131964). Rze\u017abiarz niezapami\u0119tany\u201d. To pierwsze monograficzne opracowanie o autorze pomnika szar\u017cy Bema i wsp\u00f3\u0142autorze pomnika mauzoleum w Ostro\u0142\u0119ce.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3214,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3,41,55],"tags":[],"class_list":["post-3213","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-publikacje","category-wirtualne-muzeum"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3213"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14548,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3213\/revisions\/14548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3214"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3213"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3213"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3213"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}