{"id":6390,"date":"2021-03-16T15:17:58","date_gmt":"2021-03-16T14:17:58","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=6390"},"modified":"2021-03-16T15:26:24","modified_gmt":"2021-03-16T14:26:24","slug":"o-pomocy-dla-glodujacych-kurpiow-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=6390","title":{"rendered":"O pomocy dla g\u0142oduj\u0105cych Kurpi\u00f3w"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">W tym roku mija 140 lat od wydarze\u0144, kt\u00f3re dla mieszka\u0144c\u00f3w Kurpiowskiej Puszczy Zielonej nie by\u0142y najszcz\u0119\u015bliwsze, jednak po\u015brednio przyczyni\u0142y si\u0119 do zwi\u0119kszenia zainteresowania regionem kurpiowskim. W 1880 roku kl\u0119ska gradobicia, liczne po\u017cary dotkn\u0119\u0142y wiele kurpiowskich wsi. Ich mieszka\u0144cy nie zebrali plon\u00f3w, co skutkowa\u0142o g\u0142odem i niedostatkiem na przedn\u00f3wku w nast\u0119pnym roku. W 1880 roku powsta\u0142 Warszawski Komitet Wsparcia i pomocy dla dotkni\u0119tych powodzi\u0105.<!--more--> Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 kierowa\u0142 do mieszka\u0144c\u00f3w Sandomierza i miejscowo\u015bci po\u0142o\u017conych nad Wis\u0142\u0105, kt\u00f3rzy ucierpieli wskutek powodzi. W nast\u0119pnym roku Komitet kontynuowa\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 pod przewodnictwem hrabiny Aleksandry Potockiej, odpowiadaj\u0105c na apele w sprawie dotkni\u0119tych kl\u0119sk\u0105 g\u0142odu Kurpi\u00f3w. 18 kwietnia 1881 roku w gazecie <em>Kuryer Codzienny<\/em> ukaza\u0142 si\u0119 list skierowany do redakcji przez Stanis\u0142awa Skar\u017cy\u0144skiego, w\u0142a\u015bciciela d\u00f3br po\u0142o\u017conych nad Bugiem w Popowie i Nowej Wsi. Opisuje w nim dramatyczne po\u0142o\u017cenie ludno\u015bci kurpiowskiej zamieszka\u0142ej w powiatach ostro\u0142\u0119ckim i kolne\u0144skim, we wsiach: Myszyniec Stary, Wolkowe, Nied\u017awied\u017a, Ci\u0119\u0107k, \u0141yse, D\u0119by, Lipniki. Mieszka\u0144cy tych miejscowo\u015bci udawali si\u0119 \u017cebra\u0107 do okolicznych parafii, wyczerpali mo\u017cliwo\u015bci udzielania im pomocy i stan\u0119li w obliczu widma g\u0142odu. W li\u015bcie autor wspomina, \u017ce hr. Ludwik Krasi\u0144ski z Krasnego poinformowa\u0142 o sytuacji Kurpi\u00f3w genera\u0142a-gubernatora i przeznaczy\u0142 na pomoc 500 rubli. Tak\u017ce autor listu przes\u0142a\u0142 do redakcji 100 rubli, inicjuj\u0105c tym samym akcj\u0119 pomocy. Stanis\u0142aw Skar\u017cy\u0144ski wra\u017cliwo\u015b\u0107 na cudz\u0105 niedol\u0119 wyni\u00f3s\u0142 prawdopodobnie z rodzinnego domu. Jego ojciec Edmund by\u0142 cz\u0142onkiem Opieku\u0144czej Rady Zak\u0142ad\u00f3w Dobroczynnych w Pu\u0142tusku oraz Towarzystwa Rolniczego. By\u0107 mo\u017ce to dzia\u0142alno\u015b\u0107 ojca przyczyni\u0142a si\u0119 do tego, \u017ce us\u0142ysza\u0142 o niedoli Kurpi\u00f3w i skierowa\u0142 list w tej sprawie do redakcji jednej z poczytniejszych gazet, aby jego apel o pomoc zyska\u0142 rozg\u0142os. W 1881 roku w licznych tytu\u0142ach prasowych przekazywano informacj\u0119 o kl\u0119sce g\u0142odu na Kurpiach oraz zbierano na ten cel datki, podaj\u0105c do publicznej wiadomo\u015bci nazwiska wspieraj\u0105cych. Reakcja na apele o pomoc kierowane w prasie by\u0142a niemal natychmiastowa. Komisja Finansowa Warszawskiego Komitetu skierowa\u0142a list, kt\u00f3rego adresatami byli: Juliusz \u017b\u00f3rawski \u2013 w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br Szczuki w powiecie przasnyskim, Stanis\u0142aw Rykowski \u2013 w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br Krzynow\u0142oga Wielka oraz ks. Dziekan Stanis\u0142aw Czapli\u0144ski \u2013 proboszcz parafii w Przasnyszu. Wymienione osoby przed udzieleniem pomocy mia\u0142y zebra\u0107 wiadomo\u015bci o rozmiarze kl\u0119ski g\u0142odu, aby na tej podstawie zaplanowa\u0107 rozdzia\u0142 \u015brodk\u00f3w, jakie b\u0119d\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na konto Komitetu. Komisja dla u\u0142atwienia wsp\u00f3\u0142pracy zaproponowa\u0142a nast\u0119puj\u0105ce osoby stosownie do uznania: Adolf Schimmelpfennig \u2013 architekt, Roman Grochowski \u2013 w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br w Przytu\u0142ach, ks. Dziekan J\u00f3zef Kr\u0119\u017celski \u2013 proboszcz parafii w Ostro\u0142\u0119ce, ks. Grefkowicz \u2013 administrator parafii Myszyniec, ks. Konstanty Rejchel \u2013 proboszcz parafii Kadzid\u0142o, Aleksander Schurr (Scheur) \u2013 w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br Grodzisk. Osoby otrzyma\u0142y tak\u017ce zadanie rozdzia\u0142u pomocy, kt\u00f3ra potencjalnie mia\u0142a nap\u0142yn\u0105\u0107 do oczekuj\u0105cej wsparcia ludno\u015bci. Dzia\u0142ania koordynowa\u0142 Juliusz \u017b\u00f3rawski, w\u0142a\u015bciciel i zarz\u0105dca d\u00f3br w Szczukach pod Przasnyszem. Blisko wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z hr. Ludwikiem Krasi\u0144skim. Nie dziwi zatem, \u017ce Komitet Warszawski, szukaj\u0105c sprzymierze\u0144c\u00f3w, skierowa\u0142 pierwszy list w tej sprawie do w\u0142a\u015bciciela maj\u0105tku w Szczukach, kt\u00f3ry szybko przyst\u0105pi\u0142 do dzia\u0142ania. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje niezwykle racjonalne i pragmatyczne podej\u015bcie do formy udzielanej pomocy. Najlepiej obrazuj\u0105 to s\u0142owa \u017b\u00f3rawskiego: \u201eJe\u017celi wi\u0119c fundusze wystarcza\u0107 b\u0119d\u0105, proponowa\u0142bym danie zarobku tej klasie ludzi w ten spos\u00f3b, aby pod dozorem Komitetu Wsparcia i w\u0142adz powiatowych budowana by\u0142a droga powiatowa z Myszy\u0144ca do Kadzid\u0142a, gdzie znaczna ilo\u015b\u0107 kamieni jest przygotowana. Tym sposobem filantropijnym funduszem co\u015b dla dobra publicznego zdzia\u0142anym by zosta\u0142o a ludno\u015b\u0107 dotkni\u0119ta kl\u0119skami cho\u0107 w cz\u0119\u015bci wynagrodzi\u0142aby sw\u0105 prac\u0105 poniesione dla niej ofiary\u201d. \u015arodki finansowe Komitet pozyskiwa\u0142, organizuj\u0105c spektakle teatralne, koncerty, czy przedstawienia cyrkowe. W sali wielkiej warszawskiego ratusza zorganizowano wiecz\u00f3r dramatyczno-muzyczny. Badacz Kurpi\u00f3w Wiktor Czajewski, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 w Ostro\u0142\u0119ce, wyg\u0142osi\u0142 w Warszawie kilka odczyt\u00f3w po\u015bwi\u0119conych historii Kurpi\u00f3w. Fabryka Cukru w Sannikach zorganizowa\u0142a zbi\u00f3rk\u0119 pieni\u0119\u017cn\u0105 do specjalnej skarbony. Uzyskane w ten spos\u00f3b dochody by\u0142y skrupulatnie rozliczane. Do Kurpi\u00f3w trafia\u0142a te\u017c pomoc rzeczowa. Z okolic Lwowa kolej\u0105 wys\u0142ano ziarno i kasz\u0119. Mieszka\u0144com miejscowo\u015bci dotkni\u0119tych g\u0142odem wyp\u0142acano w got\u00f3wce kwoty po kilka rubli, zdarza\u0142y si\u0119 wi\u0119ksze wyp\u0142aty do 30 rubli. Wysoko\u015b\u0107 pomocy uzale\u017cniona by\u0142a od wielko\u015bci gospodarstwa, ilo\u015bci os\u00f3b w rodzinie, posiadanego inwentarza \u017cywego (koni, byd\u0142a). Niekt\u00f3rym udzielano pomocy w zamian za prac\u0119 przy zw\u00f3zce drewna. \u0141\u0105cznie Warszawski Komitet Wsparcia na pomoc dla dotkni\u0119tych g\u0142odem Kurpi\u00f3w rozdysponowa\u0142 kwot\u0119 14 000 rubli i w lipcu 1881 roku zako\u0144czy\u0142 akcj\u0119 pomocy.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: left;\">Ilustracja: grafika ze strony czasopisma <em>Tygodnik Ilustrowany<\/em> 298,10.03.1881. T.XII; Warszawa; 1881 r.; nr inw. MKK\/H\/1689.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W tym roku mija 140 lat od wydarze\u0144, kt\u00f3re dla mieszka\u0144c\u00f3w Kurpiowskiej Puszczy Zielonej nie by\u0142y najszcz\u0119\u015bliwsze, jednak po\u015brednio przyczyni\u0142y si\u0119 do zwi\u0119kszenia zainteresowania regionem kurpiowskim. W 1880 roku kl\u0119ska gradobicia, liczne po\u017cary dotkn\u0119\u0142y wiele kurpiowskich wsi. Ich mieszka\u0144cy nie zebrali plon\u00f3w, co skutkowa\u0142o g\u0142odem i niedostatkiem na przedn\u00f3wku w nast\u0119pnym roku. W 1880 roku [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6381,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3,55],"tags":[],"class_list":["post-6390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-wirtualne-muzeum"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6390"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6393,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6390\/revisions\/6393"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}