{"id":6763,"date":"2021-04-29T10:37:04","date_gmt":"2021-04-29T09:37:04","guid":{"rendered":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=6763"},"modified":"2021-04-29T10:37:04","modified_gmt":"2021-04-29T09:37:04","slug":"odznaka-pulkowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/?p=6763","title":{"rendered":"Odznaka pu\u0142kowa"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych oznak przynale\u017cno\u015bci do konkretnej formacji wojskowej w okresie II Rzeczpospolitej by\u0142y odznaki pu\u0142kowe. Zacz\u0119to je stosowa\u0107 w oddzia\u0142ach kawalerii polskiej tworz\u0105cych si\u0119 na terenie Rosji w latach 1917\u20131918. Mia\u0142y one podkre\u015bla\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105, odr\u0119bno\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce by\u0107 widomym znakiem tradycji.<!--more--> Symbole i daty zawarte w znaku nawi\u0105zywa\u0142y do rodowodu pu\u0142ku, te za\u015b wywodzi\u0142y si\u0119 od formacji z okresu Ksi\u0119stwa Warszawskiego lub powstania listopadowego. 5 Pu\u0142k U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich, stacjonuj\u0105cy w okresie mi\u0119dzywojennym w podostro\u0142\u0119ckich w\u00f3wczas Wojciechowicach, odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 do tradycji 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zamoyskich utworzonego w grudniu 1830 roku.<br \/>\n15 marca 1921 roku oficerowie 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w ustanowili odznak\u0119 honorow\u0105, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce prawo do niej maj\u0105 wszyscy \u2013 oficerowie, podoficerowie i szeregowi, kt\u00f3rzy przes\u0142u\u017cyli w pu\u0142ku dwa lata i rok na froncie. Nowy dow\u00f3dca pu\u0142ku mia\u0142 otrzymywa\u0107 prawo noszenia odznaki w momencie podj\u0119cia s\u0142u\u017cby. Odznaka zosta\u0142a zatwierdzona przez ministra spraw wojskowych w 1923 roku, za\u015b na mocy jego rozkazu w 1928 roku uchwalono, \u017ce w czasie pokoju prawo do odznaki honorowej mieli oficerowie i podoficerowie zawodowi po przes\u0142u\u017ceniu dw\u00f3ch lat w pu\u0142ku, oficerowie niezawodowi po przes\u0142u\u017ceniu roku. Niezawodowi szeregowi mogli otrzyma\u0107 j\u0105 po roku nienagannej s\u0142u\u017cby. Tradycyjnie przyj\u0119\u0142o si\u0119, \u017ce oficer, kt\u00f3ry po dw\u00f3ch latach s\u0142u\u017cby nie otrzyma\u0142 znaku pu\u0142kowego, musia\u0142 prosi\u0107 o przeniesienie i by\u0142o to uznawane za ujm\u0119 w jego karierze wojskowej. Wr\u0119czenie odznaki by\u0142o obchodzone uroczy\u015bcie. Odznaczany otrzymywa\u0142 \u201eDyplom Znaku Pami\u0105tkowego 5 p. u\u0142. za wiern\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 Ojczy\u017anie w szeregach pu\u0142ku\u201d. Mjr Adam J. D\u0105browski w swoich wspomnieniach spisanych na emigracji powojennej opisa\u0142 moment otrzymania odznaki podczas \u015bwi\u0119ta pu\u0142kowego w 1933 roku: \u201ePod koniec uroczysto\u015bci, gdy pu\u0142k mia\u0142 ju\u017c odmaszerowa\u0107 do defilady, dow\u00f3dca pu\u0142ku [p\u0142k Anatol Jezierski] podszed\u0142 do gen. Sochaczewskiego [pierwszego dow\u00f3dcy pu\u0142ku] i rozmawia\u0142 z nim chwil\u0119, poczem genera\u0142 g\u0142o\u015bno wywo\u0142a\u0142 mnie: \u2013 pan porucznik D\u0105browski, prosz\u0119 do mnie. By\u0142em w 1. szwadronie, musia\u0142em wi\u0119c przej\u015b\u0107 z prawego skrzyd\u0142a pu\u0142ku, przez wielki plac po przek\u0105tnej nie bardzo wiedz\u0105c o co chodzi. Gdy stan\u0105\u0142em przed genera\u0142em i zasalutowawszy szabl\u0105 zameldowa\u0142em si\u0119, genera\u0142 wypowiedzia\u0142 formu\u0142\u0119 o nadaniu mi znaku pu\u0142kowego i przypi\u0105\u0142 mi odznak\u0119, a dow\u00f3dca pu\u0142ku wr\u0119czy\u0142 mi legitymacj\u0119 i genera\u0142 gratuluj\u0105c mi doda\u0142: \u2013 jest to najwy\u017csze pana odznaczenie, dop\u00f3ki pan nie zdob\u0119dzie odznaczenia bojowego\u201d.<br \/>\nProjekt odznaki u\u0142an\u00f3w zas\u0142awskich zawiera\u0142 najwa\u017cniejsze symbole zwi\u0105zane z histori\u0105 i tradycj\u0105 pu\u0142ku. Mia\u0142a ona kszta\u0142t krzy\u017ca r\u00f3wnoramiennego o wymiarach 39 mm x 39 mm. Ramiona i tarcza \u015brodkowa by\u0142y emaliowane karmazynowo. W \u015brodku krzy\u017ca znajdowa\u0142o si\u0119 god\u0142o pa\u0144stwowe wz. 1919 \u2013 orze\u0142 srebrny patynowany, na promienistym tle, okolony srebrnym wie\u0144cem laurowym, oksydowanym, od kt\u00f3rego odchodzi\u0142y cztery proporczyki w barwach pu\u0142ku \u2013 karmazynowo-chabrowe z bia\u0142ym k\u0105tem. Laur mia\u0142 symbolizowa\u0107 drog\u0119 bojow\u0105 pu\u0142ku zwie\u0144czon\u0105 zwyci\u0119stwami i jego s\u0142aw\u0119 bojow\u0105. Na bocznych ramionach krzy\u017ca umieszczone by\u0142y daty: 1831\u20131917. Pierwsza odnosi\u0142a si\u0119 do udzia\u0142u pu\u0142ku Zamoyskich w powstaniu listopadowym, druga do reaktywacji pu\u0142ku w ramach II Korpusu Polskiego w Rosji podczas I wojny \u015bwiatowej. Wariant przeznaczony dla szeregowych by\u0142 skromniejszy. Zazwyczaj wykonywany by\u0142 z tworzywa gorszej jako\u015bci, za\u015b emalia nak\u0142adana by\u0142a tylko na proporczyki lub by\u0142a jej pozbawiona. Nie jest znane nazwisko autora projektu, ale wiadomo, \u017ce by\u0142o kilku wykonawc\u00f3w odznaki 5 pu\u0142ku. Byli to jubilerzy i grawerzy warszawscy \u2013 Wincenty Wabia-Wabi\u0144ski, J\u00f3zef Kweksilber, J\u00f3zef Michrowski czy Stanis\u0142aw Ciegie\u0142ka. Sygnatura wykonawcy znajdowa\u0142a si\u0119 na rewersie, obok numeru odznaki. Opr\u00f3cz tego m\u00f3g\u0142 tam si\u0119 znajdowa\u0107 monogram posiadacza i data nadania. Odznaka honorowa by\u0142a noszona na lewej piersi, poni\u017cej order\u00f3w. By\u0142a ona wyrazem braterstwa towarzyszy broni i zobowi\u0105zywa\u0142a do przestrzegania norm etycznych zawartych w jej regulaminie. Ich z\u0142amanie grozi\u0142o utrat\u0105 prawa do jej noszenia i wykluczeniem ze spo\u0142eczno\u015bci pu\u0142kowej.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">W maju mija setna rocznica przybycia 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich do Ostro\u0142\u0119ki. Chc\u0105c uczci\u0107 t\u0119 rocznic\u0119, Muzeum Kultury Kurpiowskiej wraz z Fundacj\u0105 Splot Pami\u0119ci oraz Stowarzyszeniem Krajowe Ko\u0142o Weteran\u00f3w, ich Rodzin i Przyjaci\u00f3\u0142 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich w Ostro\u0142\u0119ce przygotowuj\u0105 wystaw\u0119 \u201ePrzybyli u\u0142ani do Ostro\u0142\u0119ki\u201d. Otwarcie ekspozycji odb\u0119dzie si\u0119 dok\u0142adnie 26 maja 2021 roku, w 100. rocznic\u0119 przybycia u\u0142an\u00f3w do Ostro\u0142\u0119ki i 190. rocznic\u0119 bitwy pod Ostro\u0142\u0119k\u0105 z 1831 roku. Zapraszamy!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<ol>\n<li>Odznaka 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich, nr inw. MOO\/H\/420.<\/li>\n<li>F. Chludniewski, \u017bo\u0142nierze z Kurpiankami, na piersi m\u0119\u017cczyzny stoj\u0105cego po prawej stronie odznaka 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich, Myszyniec, l. 30. XX w., nr inw. MKK\/HA\/889.<\/li>\n<li>Karta pocztowa z odznak\u0105 5 Pu\u0142ku U\u0142an\u00f3w Zas\u0142awskich, seria: Kawaleria RP, Manchester, przed 1939 r., nr inw. MKK\/HA\/1871.<\/li>\n<\/ol>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych oznak przynale\u017cno\u015bci do konkretnej formacji wojskowej w okresie II Rzeczpospolitej by\u0142y odznaki pu\u0142kowe. Zacz\u0119to je stosowa\u0107 w oddzia\u0142ach kawalerii polskiej tworz\u0105cych si\u0119 na terenie Rosji w latach 1917\u20131918. Mia\u0142y one podkre\u015bla\u0107 przynale\u017cno\u015b\u0107 pa\u0144stwow\u0105, odr\u0119bno\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w, a tak\u017ce by\u0107 widomym znakiem tradycji.<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3,55],"tags":[],"class_list":["post-6763","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-wirtualne-muzeum"],"acf":[],"modified_by":"Daniel Go\u0142a\u015b","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6763"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6771,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6763\/revisions\/6771"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeum.ostroleka.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}