Wystawa Upamiętnienia powstania listopadowego w Komorowie w obiektywie Daniela Gołasia przedstawia wyjątkowy w skali kraju zespół pomników poświęconych bohaterom sprzysiężeń niepodległościowych i wojny polsko-rosyjskiej 1831 roku (Józef Chłopicki, Józef Sowiński, Józef Dwernicki, Józef Bem, Wojciech Chrzanowski, Ignacy Prądzyński, Walerian Łukasiński, Piotr Wysocki) znajdujących się na terenie jednostki wojskowej w Komorowie.

Historia upamiętnień sięga początku 1930 roku, kiedy z inicjatywy ówczesnego komendanta Szkoły Podchorążych Piechoty – płk. Maksymiliana Milana-Kamskiego – powołano Komitet Obchodu 100-letniej Rocznicy Szkoły Podchorążych. Wśród pierwszych inicjatyw Komitetu było rozpoczęcie budowy mauzoleum poświęconego poległym wychowankom Szkoły oraz pomnika marszałka Józefa Piłsudskiego. Kolejny komendant SPP – ppłk Ludwik Bociański – był inicjatorem powstania alei pomników ukazujących wybrane postaci z dziejów Rzeczpospolitej. W tym samym okresie, w związku z obchodami 100-lecia wybuchu powstania listopadowego, przy kościele garnizonowym w Komorowie powstała także figura Matki Boskiej ufundowana przez podchorążych.

Pomniki bohaterów powstania listopadowego w latach trzydziestych wykonał w żelbetonie Wojciech Aleksander Durek (1888–1951) – artysta rzeźbiarz, absolwent między innymi Akademii Sztuk Pięknych (Accademia di Belle Arti) w Mediolanie. Wojciech Durek wykonał również pomniki królów i wodzów I Rzeczypospolitej do Alei Królewskiej. Aleja Listopadowa przetrwała bez zniszczeń, lecz po wojnie pod wpływem warunków atmosferycznych ulegała stopniowej dewastacji. W latach 2016–2017 przeprowadzono renowację obiektów. Natomiast wspomniane wcześniej mauzoleum zatraciło po wojnie swój charakter miejsca pamięci i było wykorzystywane jako magazyn. Dopiero w 1995 roku uroczyście otwarto Mauzoleum poległych wychowanków Szkoły Podchorążych Piechoty, które odzyskało pierwotną funkcję.

Pomniki ustawione są w regularnym osiowym układzie po obu stronach alei. Jej zwieńczenie stanowi monument ukazujący jednego z przywódców Sprzysiężenia Podchorążych – Piotra Wysockiego. Rzeźby – wykonane z żelazobetonu – posadowione są na niskich cokołach. Postacie przedstawione zostały w dynamicznych, ekspresyjnych pozach.

Odnowiona Aleja Pomników Powstania Listopadowego wraz z pozostałymi upamiętnieniami są dowodami żywej pamięci o bohaterach walk o niepodległość Rzeczpospolitej zakorzenionej w świadomości lokalnej społeczności.
Daniel Gołaś jest pracownikiem Działu Edukacji i Promocji Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostrołęce. Prezentowane fotografie pochodzą z wyjazdu terenowego zorganizowanego w lutym 2025 roku.

Wystawa czynna od 29.11.2025 r. do 6.04.2026 r. w Pomniku Mauzoleum przy ul. Warszawskiej 2A w Ostrołęce.

Scenariusz wystawy: Daniel Gołaś, Krzysztof Augustyniak
Fotografie: Daniel Gołaś
Tekst wprowadzający: Daniel Gołaś
Montaż wystawy: Mariusz Macioch